Aile Hukuku | Boşanma Davası ve Kusur
Eşten Habersiz Araç Satışı Kusur Sayılır mı? Yargıtay 2. HD Kararı
Boşanma davasında kusur değerlendirmesi; manevi tazminat, nafaka ve bazı dosyalarda mal rejimi tartışmaları açısından doğrudan sonuç üretir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, eşin görüşü alınmadan yapılan araç satışını ekonomik güven sarsıcı davranış olarak nitelendirerek kusur kabul etmiştir.
Boşanmada Kusur Neden Önemli?
Evlilik birliği içinde işlenen kusurlu davranışlar; boşanmanın fer’ileri olan tazminat, nafaka ve somut olaya göre diğer taleplerin değerlendirilmesinde etkili olur. Yargıtay uygulamasında sadakat yükümlülüğünün ihlali, şiddet, hakaret gibi klasik kusur hallerinin yanında, ekonomik güveni zedeleyen davranışlar da kusur olarak kabul edilebilmektedir.
Ekonomik Güven Sarsıcı Davranış Nedir?
Ekonomik güven sarsıcı davranış; eşlerin ortak hayatın gerektirdiği sadakat ve güven ilişkisini, mali kararlar üzerinden zedeleyen eylemler için kullanılan bir nitelendirmedir. Eşin bilgi ve rızası alınmadan yapılan, aile düzenini etkileyebilecek nitelikteki tasarruflar, somut olayın şartlarına göre kusur değerlendirmesine konu olabilir.
Yargıtay 2. HD Kararının Özeti
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, eşin görüşü alınmadan yapılan satış işlemini, ekonomik anlamda güven sarsıcı davranış olarak değerlendirmiş; bu kusurun diğer eşin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu sonucuna varmıştır. Bu nedenle manevi tazminat koşullarının oluştuğu belirtilmiştir.
Karar bilgisi
T.C. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2022/9210 – K. 2023/126
T. 11.01.2023
Manevi Tazminat ile Bağlantı (TMK m.174/2)
Kararda, 4721 sayılı Kanun’un 174/2 maddesi koşullarının kadın yararına oluştuğu vurgulanmıştır. Yani kusurlu eylem, kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyorsa, mahkemenin somut olaya uygun bir manevi tazminata hükmetmesi beklenir. Yargıtay, manevi tazminatın reddini bu nedenle bozma sebebi saymıştır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar
“Habersiz” olgusu
Diğer eşin bilgi/rıza düzeyi, satışın zamanlaması ve aile düzenine etkisi somut delillerle ortaya konmalıdır.
Tasarrufun niteliği
Satılan malvarlığının aile ekonomisindeki yeri (araç, taşınmaz vb.) ve satışın gerekçesi kusur analizini etkiler.
Tazminat stratejisi
Kişilik hakkı saldırısı temellendirilebiliyorsa TMK m.174/2 kapsamında manevi tazminat talebi güçlenir.
Kusur-Delil uyumu
Mesajlar, bankacılık kayıtları, satış sözleşmesi/tapu-trafik kayıtları ve tanık anlatımları dosyada belirleyici olur.
Sonuç
Eşin diğer eşten habersiz şekilde araç satması, her dosyada otomatik sonuç doğurmaz; ancak Yargıtay 2. HD’nin 11.01.2023 tarihli kararında görüldüğü üzere, somut olayda bu davranış ekonomik güven sarsıcı kusur kabul edilmiş ve manevi tazminat şartlarının oluştuğu belirtilmiştir. Bu nedenle boşanma dosyalarında mali tasarrufların “gizlilik” boyutu ciddiye alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Habersiz araç satışı otomatik kusur mu?
Hayır. Somut olayın şartlarına göre değerlendirilir. Ancak Yargıtay’ın 2023 tarihli kararında kusur kabul edilmiştir.
Bu davranış manevi tazminat doğurur mu?
Kişilik haklarına saldırı niteliği kurulabiliyorsa TMK m.174/2 kapsamında manevi tazminat gündeme gelebilir.
Hangi deliller önemli?
Satışa dair resmi kayıtlar, ödeme/transfer belgeleri, mesajlar ve tanıklar “habersiz işlem” iddiasını güçlendirir.
Mal paylaşımıyla aynı şey mi?
Hayır. Kusur/tazminat değerlendirmesi ile mal rejimi tasfiyesi farklı hukuki zeminlerde incelenir.